Zaloguj
Jaskinie> O projekcie

O projekcie

Pierwsze prace zmierzające do zebrania i uporządkowania wiedzy o jaskiniach Polski zostały podjęte w 1974 r. z inicjatywy dr Jerzego Grodzickiego przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi (PTPNoZ). Powołano wówczas, kierowany przez pomysłodawcę, Zespół Inwentaryzacji Jaskiń. Początkowo Zespół dokumentował tylko jaskinie tatrzańskie. W 1993 r. projekt rozszerzenia prac na wszystkie obszary występowania jaskiń uzyskał rekomendację Państwowej Rady Ochrony Przyrody. W 1994 r. zarządzeniem Ministra wprowadzono „Instrukcję wykonywania dokumentacji jaskiń”, standaryzującą sposoby inwentaryzacji i Ministerstwo Środowiska rozpoczęło finansowanie dalszych prac. Ich celem było pozyskiwanie danych morfometrycznych i lokalizacyjnych oraz przyrodniczych w zakresie geologii, hydrologii, biologii, archeologii, klimatologii i ochrony środowiska, a także w aspekcie historycznym dotyczącym badań, eksploracji i dokumentowania. W wyniku tych działań powstała seria wydawnicza prezentująca pogrupowane regionalnie dokumentacje polskich jaskiń.

Jaskinia Miętusia

W latach 2008-2011 w wyniku połączenia sił, wiedzy i środków PTPNoZ i PIG-PIB, w Centralnej Bazie Danych Geologicznych utworzono podsystem JASKINIE wraz z internetową aplikacją do prezentacji danych o tych obiektach o nazwie „Jaskinie Polski” (wg koncepcji Jerzego Grodzickiego i Ewy Machalskiej). Zgromadzone dotąd przez PTPNoZ dokumentacje z różnych regionów Polski zyskały w ten sposób powszechny dostęp.

W kolejnym etapie projektu (lata 2013-2016) zweryfikowano wszystkie dokumentacje dotychczas wprowadzone do bazy. Opracowano i wprowadzono również ponad 1050 nowych danych dla jaskiń Karpat, Tatr i Wyżyny Olkuskiej, co stanowiło materiał dla sześciu kolejnych tomów serii inwentarzy. Tym samym liczba tomów w serii wzrosła do 32. Zasoby bazy zostały również zasilone zaktualizowanymi dokumentacjami około 90 jaskiń Sudetów. Serwis internetowy „Jaskinie Polski” stanowi dziś źródło udokumentowanej wiedzy o 4146 jaskiniach i podobnych obiektach przyrodniczych w Polsce (stan na 2016 rok).

Misją projektu jest dążenie do uzyskania możliwie kompletnej bazy danych o polskich jaskiniach i systematyczne jej aktualizowanie. Treści w niej zawarte pochodzą z pomiarów i obserwacji dokonywanych przez speleologów w toku prac terenowych i kameralnych, tak więc zakres i stopień szczegółowości informacji dla poszczególnych jaskiń jest różny. Zależy on od wiedzy autorów oraz od stanu badań naukowych przeprowadzonych dotąd w danej jaskini (studium literatury i materiałów archiwalnych oraz publikacji w czasopismach speleologicznych i naukowych).

Dokumentacje jaskiń zawierają szczegółowe dane wraz załącznikami graficznymi oraz lokalizację na interaktywnej mapie. Współrzędne geograficzne – tam, gdzie było to możliwe - zostały określone z dokładnością do jednej sekundy. Wyjątek stanowią nieliczne obiekty obejmujące siedliska gatunków chronionych, gdzie lokalizacja jest podawana w dużym przybliżeniu, a opis drogi dojścia do otworu został ukryty.

Poza zorganizowaną formą prac inwentarzowych, finansowanych dotąd cyklicznie przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, umożliwiamy Państwu udział w indywidualnym aktualizowaniu danych. Preferowaną formą dobrowolnego i nieodpłatnego przekazywania uwag, uzupełnień do opisów jaskiń czy zdjęć otworów jest korzystanie z formularza kontaktowego (dane szczegółowe jaskini - przycisk „Dodaj uwagi”). Dane w bazie nie są uzupełniane na podstawie ustnych przekazów o nowych odkryciach lub nieudokumentowanych doniesień prasowych.

Jerzy Grodzicki i Ewa Machalska