Zaloguj
Muzeum> Edukacja> Lekcje muzealne> Rozpoznawanie skał

Rozpoznawanie skał – warsztaty

Lidia Adach

Przebieg zajęć:

  1. Wprowadzenie :
    • wyjaśnienie pojęć minerału, skały;
    • krótkie przedstawienie i omówienie najważniejszych minerałów (minerałów skałotwórczych), jako składowych elementów skał (uczniowie przy pomocy prostych „narzędzi” i na podstawie obserwacji makroskopowych określają cechy fizyczne wybranych minerałów);
  2. Przedstawienie podziału skał ze względu na genezę, na: magmowe, osadowe, metamorficzne (krótkie omówienie każdej grupy skał).
  3. Skały magmowe :
    • przedstawienie podziału genetycznego skał magmowych (głębinowe/ plutoniczne, wylewne/ wulkaniczne, żyłowe), omówienie warunków w jakich zastyga stop krzemianowy z zaznaczeniem form skał magmowych, wskazanie obszarów związanych z wulkanizmem (ryfty, strefy subdukcji, plamy gorąca);
    • omówienie budowy wewnętrznej skał magmowych: struktury i tekstury (uczniowie z przygotowanych kolekcji skał wydzielają skały o strukturze fanerokrystalicznej (jawnokrystalicznej), afanitowej (skrytokrystalicznej) i porfirowej);
    • przedstawienie klasyfikacji skał magmowych w oparciu o skład mineralny, zawartości SiO2 (uczniowie dokonują podziału skał ze względu na udział minerałów jasnych i ciemnych w poszczególnych grupach skał magmowych);
    • krótkie omówienie prezentowanych okazów skał magmowych ze wskazaniem miejsc i obszarów w Polsce gdzie występują.
  4. Skały osadowe:
    • przypomnienie co to są skały osadowe, przedstawienie podziału skał osadowych na okruchowe, organogeniczne, chemiczne z uwzględnienie środowisk w jakich poszczególne typy powstają;
    • omówienie skał okruchowych sypkich i luźnych i ich podziału ze względu na frakcję i obtoczenie ziaren; (uczniowie wśród skał okruchowych dopasowują skały luźne do i ich zwięzłych odpowiedników), zwrócenie uwagi na powszechność występowania skał okruchowych na terenie Polski;
    • charakterystyka skał chemicznych: gipsów, anhydrytów, soli (omówienie środowisk ewaporacyjnych), wskazanie miejsc występowania na obszarze Polski gipsów, złóż soli kamiennej (uczniowie sprawdzają właściwości skał/ minerałów chemicznych);
    • omówienie skał organogenicznych :
      • wapieni, dolomitów, kredy piszącej (ich środowiska powstawania) - zaprezentowanie kilku rodzajów skał wapiennych, sposobu ich odróżniania od innych skał przy pomocy kwasu solnego (uczniowie przy pomocy prowadzącego zajęcia odnajdują w swoich zbiorach wybrane rodzaje skał wapiennych);
      • węgli (kopalne paliwa stałe) - krótka informacja o powstawaniu węgli, przedstawienie rodzajów węgla, wskazanie obszarów występowania złóż węgli;
      • ropy naftowej (kopalne paliwo płynne) – omówienie własności ropy;
  5. Skały metamorficzne (przeobrażone):
    • omówienie warunków powstawania skał metamorficznych;
    • przedstawienie cech budowy skał metamorficznych (struktury, tekstury);
    • zaprezentowanie skał metamorficznych w odniesieniu do skał wyjściowych z przeobrażenia których powstały oraz stref metamorfizmu (uczniowie z przygotowanych kolekcji wyszukują skały wyjściowe i dopasowują je odpowiednio do skał metamorficznych), krótkie omówienie występowania skał przeobrażonych w Polsce.
  6. Podsumowanie;

Lekcja skierowana do uczniów szkół ponadpodstawowych. Grupa może liczyć maksymalnie 25 osób.