Zaloguj
Muzeum> Edukacja> Lekcje muzealne> Tajemniczy świat jaskiń

Tajemniczy świat jaskiń

Monika Krzeczyńska

Lekcja skierowana do uczniów klas 4-6 szkół podstawowych i młodzieży szkół ponadpodstawowych. Grupa może liczyć maksymalnie 50 osób.

Ziemia jest jedyną znaną nam planetą, na której woda występuje we wszystkich trzech stanach skupienia: jako lód, ciecz i para. W każdej z tych postaci ma ogromną siłę, zarówno twórczą, jak i niszczycielską. Jednym z efektów jej działania są jaskinie i groty, które fascynują człowieka od zarania ludzkości. Podziemne pustki to zupełnie inny świat niż ten, w którym żyjemy na co dzień. Tu zawsze panuje noc, tu wszystko jest spokojne i ciche. Pozornie niezmienne środowisko jaskiń rządzi się jednak swoimi prawami.

Ciemność jest bardzo piękna w swej ukrytej tajemnicy. Przyciągała do siebie i przyciąga nadal ludzi, chcących znaleźć w niej bramy do innego świata. Pieczary, groty i jaskinie dawały schronienie, były miejscami pochówków, kultowych obrzędów, a nawet spełniały w czasach prehistorycznych rolę... lodówek (!).

Fantastyczne formy naciekowe, potęga, wielkość i niezmienność tego podziemnego świata, wprawiają wstępującego tu człowieka w nastrój refleksji i zmuszają do chwili zadumy. Jest tu coś, czego rozum ludzki nie potrafi zrozumieć i ogarnąć jakąkolwiek logiką. Trudno uwierzyć, że natura potrafiła stworzyć coś tak trwałego. Natura, z którą tak krucha istota jaką jest człowiek, próbuje ciągle walczyć.

Lekcja dotyczy genezy, budowy i środowiska jaskiń krasowych. Omawiane są zasadniczo trzy zagadnienia:
• sposób powstawania podziemnych pustek, w tym przede wszystkim mechanizm zachodzenia procesów krasowych: co je powoduje, w jakich skałach zachodzą. Na rysunkach i zdjęciach pokazane są elementy budowy jaskiń, ich rozmiary i różnorodność. Przedstawione są również inne – powierzchniowe formy krasowe.
• co to jest szata naciekowa: skąd się bierze, jak powstaje, różnorodność form naciekowych, podatność na zniszczenie i konieczność ochrony.
• jaskinie jako, specyficzne środowisko przyrodnicze, umożliwiające bytowanie unikatowym, przystosowanym do niego gatunkom.

Stopień szczegółowości omawiania poszczególnych zagadnień zależny jest od poziomu szkolnego uczniów (szkołą podstawowa, gimnazjum czy liceum). Dla szkół podstawowych i gimnazjów ma formę bardziej interaktywną – formę dyskusji, dla liceów – formę referatu. Lekcja jest ilustrowana zdjęciami, rysunkami i animacjami ułatwiającymi zrozumienie omawianych zagadnień. Na zakończenie uczniowie oglądają model jaskini w skali 1:1 oraz zmniejszony model krajobrazu krasowego.