Zaloguj
Geologia Samorządowa> Eksploatacja

Eksploatacja kopalin

Nielegalna eksploatacja kopalin
Leksykon
Racjonalne wykorzystanie złóż
opłaty eksploatacyjne
    Węgiel brunatny     

Wydobycie kopalin na potrzeby własne

W związku z licznymi pytaniami kierowanymi do PIG-PIB przez użytkowników witryny „Geologia Samorządowa” informujemy, że art. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2126 ze zm.) reguluje postępowanie w przypadku wydobycia piasków i żwirów przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osób fizycznych z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności.

Poniżej przedstawiamy pytania nadesłane do PIG-PIG. Odpowiedzi udzieliła dr Kamilla Olejniczak

Kto może wydobywać kopaliny na potrzeby własne?

Wydobycie kopalin (piasku/żwiru) na potrzeby własne może prowadzić wyłącznie osoba fizyczna. Osoba fizyczna może prowadzić wydobycie kopaliny tylko z nieruchomości stanowiącej przedmiot jej prawa własności (użytkowanie wieczyste). Ustawa Prawo geologiczne i górnicze nie przewiduje możliwości wydobycia kopalin na potrzeby własne gmin, spółek, fundacji, stowarzyszeń

Jakie kopaliny można wydobywać na potrzeby własne?

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze wprowadziła ograniczenia w stosunku do rodzaju kopalin, które można wydobywać na potrzeby własne. Przepisy umożliwiają osobom fizycznym wydobycie tylko piasku i żwiru. Eksploatacja innych kopalin np. torfu, iłu, piaskowca przez osoby fizyczne na potrzeby własne, jest ustawowo zabroniona, należy pamiętać, że za takie wydobycie grożą sankcje, w postaci tzw. podwyższonej opłaty eksploatacyjnej. Należy pamiętać, że eksploatacja kopalin poza wydobyciem na własne potrzeby, uregulowaną w art. 4 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, wymaga uzyskania koncesji.

Czy osoba fizyczna może sprzedać wydobyty piasek/ żwir?

Przepisy prawa geologicznego zabraniają osobie fizycznej rozporządzać wydobytą kopaliną, w inny sposób, niż w celu zaspokojenia potrzeb własnych np. do budowy domu. Zatem kopalina wydobyta na potrzeby własne nie może być przez osobę fizyczną np. sprzedana, darowana np. członkom rodziny, osobom trzeci lub podmiotom gospodarczym.

Czy istnieją jakieś ograniczenia w stosunku do ilości wydobytej kopaliny?

Ustawa przewiduje limit wydobycia, w ciągu roku kalendarzowego. Rzeczywiste roczne wydobycie kopaliny nie może przekroczyć 10 m3.

Czy w przypadku kilku współwłaścicieli nieruchomości, roczny limit wydobycia powinien dotyczy wszystkich współwłaścicieli łącznie, czy każdego z osobna?.

W przypadku współwłaścicieli nieruchomości, limit rocznego wydobycia dotyczyć powinien wszystkich współwłaścicieli łącznie, a nie każdego z osobna. Brak w ustawie zapisu umożliwiającego każdemu z współwłaścicieli, korzystania z oddzielnego rocznego limitu wydobycia kopalin. Do chwili obecnej sądy administracyjne nie rozstrzygnęły w/w kwesti, również Minister Środowiska nie opublikował stanowiska prawnego w tym zakresie.

Jakie warunki formalne musi spełnić osoba fizyczna przed rozpoczęciem eksploatacji piasku/ żwiru na własne potrzeby?.

Zgodnie z art. 4 ust 2 prawa geologicznego i górniczego przed rozpoczęciem wydobycia piasku/żwiru osoba fizyczna zobowiązana jest z 7-dniowym wyprzedzeniem do pisemnego zawiadomienia (zgłoszenia) właściwemu organowi nadzoru górnicze (właściwemu ze wglądu na miejsce wydobycia, zamiar wydobycia piasku/żwiru. Jednocześnie osoba fizyczna w zawiadomieniu musi podać lokalizację miejsca planowanego wydobycia oraz zamierzony czas eksploatacji kruszywa. W przypadku zmiany np. czasu trwania eksploatacji kopalin, jak i lokalizacji robót (miejsca wydobycia kopalin), należy stosować art. 4 ust. 2 – tzn. dokonywać ich w tym samym trybie (zgłoszenia), z tym samym, 7-dniowym wyprzedzeniem.

Czy okęgowy urzęd górniczy wystawi osobie fizycznej jakieś zaświadczenie (pozwolenie) np. w formie pisma urzędowego?

Okręgowy urzęd górniczy nie musi potwierdzać w formie decyzji, postanowienia czy innego pisemnego zaświadczenia, że otrzymał zgłoszenie od osoby fizycznej. Również przepisy prawa geologicznego i górniczego nie obligują organu nadzoru górniczego do wystawienia osobie fizycznej zaświadczenia w formie pisemnej zgody, na rozpoczęcie wydobycia kopalin na potrzeby własne. Jednak osoba dokonująca zgłoszenia, powinna posiadać potwierdzenie dokonania zgłoszenia, w przypadku przesłania zgłoszenia w formie przesyłki listowej –potwierdzenie nadania listu w urzędzie pocztowym, w przypadku bezpośredniego złożenia w okręgowym urzędzie górniczym – na kopi zgłoszenia powinna być adnotacja urzędu, w postaci pieczątki urzędu i daty wpływu pisma

Jakie sankcje grożą osobie fizycznej, gdy nie zgłosi w okregowym urzędzie górniczym wydobycia piasku/ żwiru na potrzeby własne?

W przypadku naruszenia w/w obowiązku własciwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną zgodnie z art. 140 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz. U. z 2017 poz. 2126 ze zm.).